در ابتدا تعریفی از تحقیق آورده می شود. تحقیق عبارتند از : فرايندي است برنامه ريزي شده، هوشيارانه، نظام مند (systematic ) و قابل اعتماد براي يافتن حقايق يا فهم عميق مسايل.
روشهای تحقیق برحسب روش به دو دسته تقسیم می شود که عبارتند از: کمی و کیفی
روش تحقیق کمی به تحقیقی گفته می شود که با داده های عددی و رقمی سروکار دارد و روش تجزیه و تحلیل داده ها هم کمی است.
در روش تحقیق کیفی، اطلاعاتی که جمع آوری میکنیم کیفی است و کیفی هم باقی خواهند ماند. مثل عکس و فیلم و مصاحبه و صوت و در روش تجزیه و تحلیل داده ها ممکن است با مقایسه تحلیل کنیم. در این مقایسه هیچگاه از عدد و رقم استفاده نمیشود.
بیشتر محققان تصور می کنند که روش کمی از روش کیفی باارزش تر است، در صورتی که چنین چیزی وجود ندارد. در حال حاضر توجه به روش های کیفی نسبت به کمی از اولویت بیشتری برخوردار است. در اینجا قصا دارین روش تحقیق گراندد تئوری را به عنوان یکی از روش کیفی توضیح دهیم.
گراندد تئوری یک روش پژوهشی استقرایی و اکتشافی است که به پژوهشگران در حوزه های موضوعی گوناگون امکان می دهد تا به جای اتکا به تئوری های موجود، خود به تدوین تئوری اقدام کند.
این تئوری به شکل نظام مند و بر اساس داده های واقعی تدوین می شود. این روش در مواردی کاربرد دارد که دانش ما در آن زمینه ها محدود است.
گلَزر و استراوس در سال 1967 برای اولین بار این راهبرد اجرایی پژوهش کیفی را در کتاب خود مطرح کردند:
«موضوع اصلی کتاب ما، کشف تئوری بر اساس گردآوری نظام مند داده در پژوهش های علوم اجتماعی است. هر فصل این کتاب بر مراحلی می پردازد که ما در فرایند تولید تئوری پشت سر گذاشته ایم. انگیزه اصلی از معرفی این تئوری رسیدن به مرحله ای از شناخت در مورد موضوع مورد مطالعه است که ما را قادر می سازد نظریه ای را که ساخته ایم بر اساس داده های واقعی استحکام بخشیم.»
استراوس و کوربین در سال 1994 در یک تعریف مشابه گراندد تئوری را این گونه تبیین کرده اند:
گراندد تئوری(نظریه زمینه ای) یک روش پژوهش عمومی برای تولید تئوری است. منظور از نظریه زمینه ای، نظریه برگرفته از داده هایی است که در طی فرایند پژوهش به صورت نظام مند گردآوری و تحلیل شده اند. در این راهبرد، گردآوری و تحلیل داده ها و نظریه ای که در نهایت از داده ها استنتاج می شود، در ارتباط نزدیک با یکدیگر قرار دارند. پژوهشگر به جای این که مطالعه خود را با نظریه از پیش تصور شده ای آغاز کند، کار را با یک حوزه مطالعاتی خاص شروع کرده، اجازه می دهد که نظریه از دل داده ها پدیدار شود.نظریه بر گرفته از داده ها نسبت به نظریه ای که حاصل جمع آمدن یک سلسله مفاهیم بر اساس تجربه یا تاملات صرف است، با احتمال بیشتری می تواند نمایانگر واقعیت باشد و از آن جا که نظریه های زمینه ای از داده ها استنتاج می شوند، می توانند با ایجاد بصیرت و ادراک عمیق تر، رهنمود مطمئنی برای عمل باشند.
تعریف منصوریان از گراندد تئوری در سال 1386 به شرح زیر است:
گراندد تئوری در ساده ترین شکل ممکن عبارت است از فرایند ساخت یک نظریه مدون از طریق گردآوری سازمان یافته داده و تحلیل استقرایی داده ها برای پاسخگویی بر پرسش های نوین آن دسته از پژوهش های کیفی که فاقد مبانی نظری کافی در زمینه موضوع مورد مطالعه هستند.
مراحل پژوهش به شیوه گراندد تئوری
*تدوین پرسشهای پژوهش
*گردآوری داده ها
*کدگذاری داده ها در سه مرحله
-کدگذاری باز
-کدگذاری محوری
-کد گذاری انتخابی
*نوشتن یادداشت تحلیلی: ثبت اندیشه ها و تفسیر خود از داده ها
*نگارش و تدوین تئوری
منابع
شیخی، غفور.(1388). گراندد تئوری (1391/9/3). http://www.searches.blogfa.com/post-98.aspx .
رحمانیان، محمدحسین.(1390). آشنایی اجمالی با انواع تحقیق(1391/9/3). http://amwaj.mihanblog.com/post/44.
تاریک دلان همه در نازو نعمتند